خواجه نظام الملك الطوسي
مقدمهء مصحح 26
سير الملوك ( سياستنامه ) ( فارسى )
داستانها نوشته شده است . و داراى همان جزئيات كوچك از گفتهها و كردهها است و يقينا ساختهء همان قلم است كه حكايت امير عادل و صفاريان و حكايت دزدان كوچ و بلوچ را نوشته است . بقيهء اين فصول ، يعنى از فصل 45 تا 47 به نظر مىرسد ( و يا مؤلف مىخواهد وانمود كند ) كه در آنها صرفا موارد تاريخى نقل مىشود ولى البته آنها را نمىتوان معتبر دانست ، اگرچه كمابيش اين مطالب بايد از كتب تاريخ كه منابع نظام الملك بودند گرفته شده باشند . بعضى از اين منابع در خود متن نام برده شدهاند و عبارتند از : ( 1 ) تاريخ اصفهان كه در ص 254 س 6 و ص 319 س 12 به عنوان منبع عمدهء مؤلف ذكر شده است . متأسفانه آن تاريخ اصفهانى كه نظام الملك از آن استفاده كرده است اكنون وجود ندارد . ( 2 ) تاريخ طبرى كه در ص 319 س 12 ذكر شده است . ( 3 ) تاريخ خلفاى بنى عباس كه به احتمال قوى بايد كتاب الاوراق صولى باشد ، و در ص 319 س 12 مذكور است . ( 4 ) مخاريق الانبياء ( يا حيل المتنبئين ) كه اثر محمد زكرياى رازى است در ص 283 س 10 . 7 - تفسير : در آخر بعضى از فصول و يا حكايات سه چهار سطر مطلب اضافه شده است كه تفسيرى مختصر راجع به عبارات پيش است . با اينكه اين عبارات نسبة كوتاهاند شايسته است آنها را در طبقهاى مخصوص قرار داد ، زيرا بهطور كلى از مواد ديگر جدا هستند . غرض از طبقهبندى مواد كتاب اين است كه نظريات خود را دربارهء صحت و اصالت كتاب بيان كنيم و آنها را روشن سازيم . بخشهايى كه مسلما اصيل و صحيح است يعنى پندها و اطلاعات شخصى ، قسمت كوتاهى از كتاب را تشكيل